ประเพณีลอยอังคาร ให้ผู้ล่วงลับอยู่เย็นเป็นสุข ผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ก็อยู่เย็นเป็นสุข #พระมหาบุญโฮม

พิธีลอยอังคาร เป็นขั้นตอนที่นิยมกระทำให้กับผู้ล่วงลับเป็นครั้งสุดท้าย สันนิษฐานว่าน่าจะได้รับคตินิยมมาจากอินเดีย เพราะคนอินเดียถือว่าแม่น้ำคงคาเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ชำระบาปได้ จึงนิยมเผาศพที่ริมแม่น้ำคงคาหรือแม่น้ำต่าง ๆ ทั้งนี้ก็เพียงเพื่อจะได้นำกระดูกและเถ้าถ่านทิ้งลงแม่น้ำ สำหรับประเทศไทยน่าจะรับเอาวัฒนธรรมนี้มาจากทั้งสองทาง คือศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธ ซึ่งคติทางพุทธ มักจะนิยมเผาศพแล้วเอาอัฐิธาตุ (กระดูก) ฝังและก่อกองดินหรือกองหินตรงที่ฝัง ซึ่งเรียกกันว่า “สถูป” บ้างก็บรรจุกระดูกไว้ในกำแพงหรือสถูปสำเร็จที่ซื้อมา . คำว่า “อังคาร” นั้น หมายถึง ถ่านไม้ ถ่านเผา ถ่านไฟที่กำลังปะทุอยู่ ในคำวัด หมายถึง เถ้าถ่านของศพ ที่เผาแล้ว แต่มักเข้าใจกันว่าหมายถึงอัฐิหรือกระดูกของคนตายที่เผาแล้ว และเมื่อทำพิธีเก็บอัฐิและทำบุญเสร็จแล้ว นิยมรวบรวมห่อด้วยผ้าขาว ใส่โถหรือภาชนะที่ดูเหมาะสม แล้วห่อด้วยผ้าขาวนำไปลอยแม่น้ำหรือทะเลที่มีร่องน้ำลึก โดยเชื่อว่าจะทำให้ผู้ล่วงลับได้อยู่เย็นเป็นสุข โดยไม่มีใครรบกวน เรียกว่า ลอยอังคาร พิธีลอยอังคารเป็นการนำอัฐิและเถ้าถ่านของศพที่เผาแล้วไปลอยในแม่น้ำหรือทะเล เพราะมีความเชื่อว่าร่างกายของมนุษย์นั้นเกิดขึ้นจากการรวมตัวกันของธาตุทั้งสี่ คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ และเมื่อร่างกายแตกดับก็ควรให้กลับไปสู่สภาพเดิมตามธรรมชาติ โดยธาตุ “น้ำ” เป็นหนึ่งในธาตุหลักที่มีลักษณะเย็น สงบ และชุ่มชื่น นอกจากนั้นยังเป็นสิ่งที่หล่อเลี้ยงชีวิตให้กับทุกสรรพสิ่งบนโลก จึงมีความเชื่อกันว่าเป็นการส่งดวงวิญญาณของผู้ล่วงลับให้ไปสู่สุคติ หรือภพภูมิที่ดี มีแต่ความสงบร่มเย็น เปรียบเหมือนสายน้ำที่มีความชุ่มเย็น . พิธีลอยอังคารมีขั้นตอนการปฏิบัติดังนี้คือ… . 1. บูชาแม่ย่านางเรือ คณะญาติมิตรของผู้ล่วงลับนำอังคาร (เถ้าถ่านของศพที่เผาแล้ว) ไปสู่ท่าเทียบเรือ จากนั้นพิธีกรนำประธานในพิธี หรือญาติอาวุโสลงเรือก่อน ส่วนคนอื่น ๆ ให้รอบนท่าเทียบเรือ เมื่อประธานในพิธีลงเรือแล้วจึงนำดอกไม้สดและธูปเทียนที่ใส่รวมไว้ในพานจุดบูชาแม่ย่านางที่หัวเรือ เพื่อกล่าวบูชาและขออนุญาตแม่ย่านางเรือ โดยประธานกล่าวเองหรือพิธีกรกล่าวนำ เมื่อทำพิธีบูชาแม่ย่านางเรือเสร็จแล้ว คณะญาติมิตรของผู้ล่วงลับจึงนำอังคารลงเรือและออกเรือไปยังจุดที่จะลอยอังคาร . 2. ไหว้อังคารบนเรือก่อนทำพิธีลอยน้ำ เมื่อเรือแล่นมาถึงจุดที่จะทำพิธีลอยอังคารแล้วให้หยุดเรือลอยลำ จากนั้นพิธีกรจึงเปิดลุ้ง/ภาชนะดินปั้นที่ใส่อังคารเพื่อจัดเครื่องไหว้ให้ประธานในพิธี ประธานจุดธูปเทียนไหว้อังคารและสรงด้วยน้ำอบไทย โรยดอกมะลิ กลีบกุหลาบ และดอกไม้อื่น ๆ เมื่อทุกคนไหว้อังคารเสร็จแล้ว พิธีกรจึงห่อลุ้งอังคารด้วยผ้าขาวที่มีขนาดความยาวและกว้างประมาณครึ่งเมตรแล้วรวบด้วยสายสิญจน์ทำเป็นจุกข้างบนและสอดพวงมาลัยเข้าไป และแจกดอกกุหลาบให้กับคณะญาติมิตรคนละ 1 ดอก จากนั้นประธานในพิธีทอดผ้าบังสุกุล แล้วนิมนต์พระสงฆ์พิจารณาผ้าบังสุกุลเพื่ออุทิศบุญกุศลแก่ผู้วายชนม์ . 3. บูชาเจ้าแม่นที-ท้าวสีทันดร ประธานจุดเทียน 1 เล่ม และธูป 7 ดอกที่กระทงดอกไม้ 7 สี ถือเครื่องบูชาเจ้าแม่นที-ท้าวสีทันดร แล้วจึงกล่าวบูชาและฝากอังคารกับเจ้าแม่นที-ท้าวสีทันดร . 4. เริ่มพิธีลอยอังคาร เมื่อประธานหรือพิธีกรกล่าวบูชา/กล่าวฝากอังคารกับเจ้าแม่นที-ท้าวสีทันดรเสร็จแล้ว พิธีกรจึงเชิญทุกคนยืนไว้อาลัยประมาณ 1 นาที จากนั้นประธานจึงโยนเหรียญลงทะเล เพื่อซื้อที่ตามธรรมเนียมแล้วลงบันไดเรือ เพื่อลอยกระทงดอกไม้เจ็ดสี โดยใช้มือประคองค่อย ๆ วางบนผิวน้ำแล้วจึงอุ้มประคองลุ้งอังคารค่อย ๆ วางบนผิวน้ำ โดยให้ผู้ร่วมพิธีทุกคนถือสายสิญจน์ไปด้วย แต่หากกาบเรืออยู่สูงจากผิวน้ำมากเกินไปและไม่มีบันไดลงเรือ ให้ใช้สายสิญจน์ทำเป็นสาแหรก 4 สาย โดยใส่กระทงดอกไม้เจ็ดสี 1 สาแหรก และใส่ห่อลุ้งอังคาร 1 สาแหรก ค่อยๆ หย่อนลงไปบนผิวน้ำ (ห้ามโยนลงไปเด็ดขาด) และเมื่อห่อลุ้งอังคารลงสู่ผิวน้ำแล้วให้โรยกลีบกุหลาบ ธูปเทียนตามลงไป รวมไปถึงสิ่งของที่เหลือจากการไหว้บูชา ทั้งหมดก็ให้โรยตามลงไปด้วย จากนั้นก็ให้แล่นเรือวนซ้าย เป็นอันเสร็จพิธี . หลังจากที่ทำพิธีลอยอังคารกันไปแล้ว เมื่อถึงวันครบรอบเสียชีวิตของผู้ล่วงลับแล้ว เช่น 50 วัน 100 วัน และรอบปี รอบหลาย ๆ ปี นิยมทำ "พิธีทำบุญครบรอบวันตาย" กันด้วย เพราะถือว่าเป็นการทำบุญใหญ่ให้กับผู้ล่วงลับอีกทางหนึ่ง เพื่อให้เขาได้รับส่วนบุญส่วนกุศลและเดินทางไปสู่ภพภูมิที่ดี และผู้อยู่เบื้องหลังมีความสุข ความเจริญรุ่งเรือง . เกี่ยวกับศาสนพิธี หรือพิธีกรรม กิจกรรมหรือพิธี อาจขาดบ้าง เกินบ้าง มิใช่สาระสำคัญมากกว่า "เจตนาบุญ" ครับ . เน้นเสนอข้อมูล ข่าว สาระ ธรรมะ ประเพณี วัฒนธรรม และศีลธรรมอันดี เพื่อการศึกษา เผยแผ่พระพุทธศาสนาเท่านั้น ไม่ยุ่งเกี่ยวกับธุรกิจ หรือการเมือง เรื่องที่อาจเกิดความขัดแย้ง หรือขัดศีลธรรมอันดี . ขออนุโมทนาขอบคุณทุกท่านที่เข้ามาติดตามชม หากมีข้อคิดเห็นหรือคำแนะนำ กรุณาแสดงความคิดเห็นไว้นะครับ . ผู้มีจิตศรัทธาประสงค์จะร่วมหุ้นบุญ/สนับสนุนการปฏิบัติศาสนกิจ ได้ที่บัญชี “ธ.กรุงเทพ 533-030465-9 พระมหาบุญโฮม" ก็ยินดีรับและจะเป็นที่น่าอนุโมทนาอย่างยิ่ง