Վարդան Ազատյան, «Պատկերը վտանգին հանդիման»

Ի՞նչ ուժ է ձեռք բերում պատկերը վտանգի պահին։ Ի՞նչ պատկերներ են վկայակոչվում պատերազմների ժամանակ վերահաս բռնությանը հակազդելու նպատակով։ Ի վերջո ի՞նչ է պատկերը՝ երևութականությո՞ւն, նմանությո՞ւն, թե՞ հանդիպադրություն։ Բանախոսության առաջին՝ «Պատմության հրեշտակը և իշխանության անգղը» մասը այս հարցերն է քննարկում՝ կենտրոնանալով մշակույթի քննադատ ու փիլիսոփա Վալտեր Բենյամինի և արվեստաբան Էռնստ Գոմբրիխի տարամիտող, բայց խորքում հարազատ այն տեսությունների վրա, որոնք դիմում են պատկերի ուժին Երկրորդ աշխարհամարտի վտանգներին հանդիման: Բանախոսության երկրորդ՝ «Պատկեր և երևակայություն» մասը (1:29:51) փորձ է պատկերի ըմբռնումը քննել հայկական մշակութային ավանդույթում՝ բացահայտելով պատկերի որպես ի մոտո, հանդիպակաց ներկայության առանձնահատուկ այն ընկալումը, որը ժառանգել ենք հին իրանական ավանդույթից, և որը տարբեր է պատկերի՝ որպես երևացող տեսողական նմանության հունաքրիստոնեական իմաստից։ Այս երկու իմաստները, այնուամենայնիվ, գոյակցում են մեր մշակութային թարգմանական ավանդույթում՝ համեմատաբար նոր՝ քրիստոնեական ըմբռնումը ենթարկելով առավել հին՝ տեղական ընկալմանը։ Ի վերջո մատնացույց է արվում այն դժվարությունը, որին քննական մտածողությունը բախվում է մեր ավանդույթում պատկերն իր բարդությամբ հասկանալ փորձելիս։ Հովհաննիսյան ինստիտուտի մասին տե՛ս http://johannissyan.am/