ฟิโลเดนดรอนใบมะละกอ หนึ่งในฟิโลที่ไม่รักต้นไม้แต่เลือกที่จะเป็นต้นไม้ซะเอง จึงถูกเปลี่ยนสกุลแล้ว

๐ ฟิโลเดนดรอนใบมะละกอ ฟิโลเดนดรอนซีโลม ๐ ชื่อวิทยาศาสตร์ (Scientific name): Thaumatophyllum bipinnatifidum ชื่อพ้อง Philodendron bipinnatifidum, Philodendron selloum ชื่อสกุล 'Thaumatophyllum' มาจากภาษากรีกจากคำว่า 'thauma' หมายถึง ‘ความมหัศจรรย์/ความน่าพิศวง' และ 'phyllon' หมายถึง 'ใบ' ความหมายรวมคือ 'ใบไม้ที่น่ามหัศจรรย์' ซึ่งสื่อสัณฐานใบที่มีขนาดใหญ่ มีรอยหยักซับซ้อน และมีความสวยงามโดดเด่นจนดูแปลกตา (ต้นไม้เดิมที่อยู่ในสกุล Philodendron และย้ายเข้าสกุลนี้ คือ ฟิโลเดนดรอนใบมะละกอ และ ฟิโลเดนดรอนซานาดูน ชื่อชนิด 'bipinnatifidum' มาจากภาษาละติน 'bi-' หมายถึง 'สอง หรือ สองเท่า’ และ 'pinnatifidum' มาจากคำว่า 'pinna (ขนนก) + findere (แยก/ผ่า) รวมกันแปลว่า ‘ซึ่งหยักลึกแบบขนนก' เมื่อรวมกันจะแปลว่า ‘หยักลึกแบบขนนกสองชั้น' สื่อถึงสัณฐานใบที่มีขอบหยักเว้าลึกมากจนเกือบถึงเส้นกลางใบ และในแต่ละแฉกที่แยกออกมานั้น ยังมีการหยักซ้ำลงไปอีกชั้นหนึ่ง ทำให้ใบดูมีรายละเอียดซับซ้อนคล้ายขนนกขนาดใหญ่ ๐ ชื่อสามัญ (Common Name): Split-leaf Philodendron, Tree Philodendron, Lacy Tree-Philodendron, Cut-leaf Philodendron สำหรับชื่อ 'Tree Philodendron' เหตุผลหลัก 3 ประการดังนี้: 1. ลำต้นตั้งตรงและแข็งแรง (Upright Woody Trunk) ในขณะที่ฟิโลเดนดรอนส่วนใหญ่ที่เราคุ้นเคยจะเป็นไม้เถาเลื้อย (Vines) ที่ต้องอาศัยการพาดพิงหรือเกาะเกี่ยวต้นไม้อื่นเพื่อพยุงตัว แต่ฟิโลเดนดรอนใบมะละกอ มีลำต้นที่ตั้งตรง แข็งแรง และมีเนื้อไม้ (Woody) เมื่อมีอายุมากขึ้น ลำต้นจะขยายใหญ่ขึ้นจนดูเหมือนลำต้นของต้นไม้ 2. รอยแผลใบที่เหมือน 'ดวงตา' (Leaf Scars) เมื่อใบเก่าร่วงโรยไป จะทิ้งรอยแผลขนาดใหญ่รูปหยดน้ำหรือรูปดวงตาไว้บนลำต้น รอยเหล่านี้เมื่อสะสมมากขึ้นเรื่อย ๆ จะทำให้ลำต้นดูมีผิวสัมผัสที่หนาและดูเก่าแก่คล้ายกับเปลือกต้นไม้ใหญ่ 3. การเติบโตแบบพึ่งพาตนเอง (Self-Supporting) คำว่า 'Tree' สื่อถึงความสามารถในการ ยืนต้นได้ด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องใช้หลักปักหรือไม้ค้ำ (ต่างจากกลุ่ม Climbing Philodendron) ในธรรมชาติฟิโลเดนดรอนใบมะละกอ สามารถเติบโตจนมีความสูงได้ถึง 3–5 เมตร และแผ่พุ่มกว้างได้มหาศาล จนมีรูปทรง (Silhouette) ไม่ต่างจากต้นไม้ขนาดเล็กเลย ๐ ชนิด (Type): ไม้ล้มลุกที่กึ่งมีเนื้อไม้มีอายุอยู่ได้หลายปี (Semi-woody perennial) ยืนต้นได้เองบนดิน ทั้งนี้แม้จะมีรากอากาศพะรุงพะรังเหมือนพืชอิงอาศัย แต่มีเพื่อช่วยให้ต้นยืนหยัดบนผินดินได้อย่างมั่นคง ๐ วงศ์ (Family): Araceae ๐ ถิ่นกำเนิด (Native Range) : ปารากวัย โบลิเวีย ภูมิภาคใต้ และตะวันออกเฉียงใต้ของบราซิล ภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอาร์เจนตินา ๐ ความสูงของทรงพุ่ม (Height) : 3.0-4.0 เมตร ๐ ความกว้างของทรงพุ่ม: 3.0-4.0 เมตร ๐ ช่วงเวลาออกดอก (Bloom Time): ต้นที่เจริญเติบโตเต็มที่จะสามารถออกดอกได้ ออกเป็นช่อเชิงลดมีกาบ ตามซอกใบโดยกาบหุ้มช่อดอก (Spathe) มีสีขาวถึงสีเหลืองอ่อนแกมเขียวอ่อน มีปลีช่อดอก (Spadix) เป็นแท่งทรงกระบอกสีขาวนวล ประกอบด้วยดอกขนาดเล็กจำนวนมาก โดยดอกเพศเมียจะอยู่บริเวณโคน และดอกเพศผู้จะอยู่บริเวณส่วนปลาย ติดผลได้โดยเป็นผลสด (Berry) ขนาดเล็กที่อัดแน่นอยู่บนแท่งปลี เมื่อสุกจะมีลักษณะนุ่ม ๐ ความต้องการแสง (Sun): แดดครึ่งวัน ร่มรำไรมีแสงจ้าฟุ้งกระจาย หากต้องการปลูกให้ได้รับแสงโดยตรงควรเป็นแสงแดดอ่อน ๐ ความต้องการน้ำ (Water): ปานกลาง ต้องการความชื้นในเครื่องปลูกสูง แต่ไม่ถึงกับชื้นแฉะ ๐ การดูแลรักษา (Maintenance): ต่ำ เป็นต้นไม้ที่มีแนวโน้มทิ้งใบล่างควรมีการตัดแต่งกิ่งใบที่ทิ้งแสดงอาการใบเหลืองออกบ้าง ๐ การใช้งานที่แนะนำ (Suggested Use): ปลูกเป็นไม้กระถางในพื้นที่ร่ม ปลูกประดับในสวนสวนชื้น ๐ ใบไม้ (Leaf): เป็นไม้พุ่มขนาดใหญ่ที่มีลักษณะคล้ายต้นไม้ (Arborescent) มีความสูงได้ถึง 3–4 เมตร และแผ่พุ่มกว้างได้เท่า ๆ กับความสูง มีลักษณะการเจริญเติบโตแบบเป็นกอหนาแน่น ลำต้นมีลักษณะตั้งตรง แข็งแรง และกึ่งมีเนื้อไม้ เมื่อต้นมีอายุมากขึ้นจะเห็น รอยแผลใบ (Leaf scars) ที่หลุดร่วงไปเป็นรูปวงรีคล้ายดวงตาขนาดใหญ่ชัดเจนทั่วทั้งลำต้น นอกจากนี้ยังมี รากอากาศ (Aerial roots) ขนาดใหญ่และยาวสีน้ำตาลพุ่งลงดินเพื่อช่วยพยุงลำต้นและดูดซับความชื้น มีใบเป็นใบเดี่ยว (Simple leaf) ออกเรียงเวียนสลับรอบลำต้น แผ่นใบมีขนาดใหญ่มาก (ยาวได้ถึง 1 เมตร) รูปร่างโดยรวมเป็นรูปไข่ (Ovate) แต่มีลักษณะเด่นคือ ขอบใบหยักเว้าลึกแบบขนนก (Pinnatifid) แฉกใบมีลักษณะเรียวยาวและมักมีขอบใบหยักเป็นคลื่น แผ่นใบมีสีเขียวเข้ม เป็นมันเงา และมีความหนาคล้ายแผ่นหนัง ก้านใบมีลักษณะยาว แข็งแรง และอวบน้ำ ๐ การเพาะปลูก (Culture) เจริญเติบโตได้ดีในเครื่องปลูกที่เลียนแบบการย่อยสลายของอินทรีย์วัตถุ เช่น สแฟกนั่มมอส เปลือกไม้ กาบมะพร้าวสับ เป็นต้น วัสดุปลูกควรเก็บรักษาความชื้นได้เป็นอย่างดีในขณะเดียวกันก็ไม่กักเก็บน้ำจนทำให้ชื้นแฉะ เนื่องจากมีทรงพุ่มขนาดใหญ่ควรปลูกลงดิน ๐ ปัญหา (Problems) ไม่มีปัญหาศัตรูพืชหรือโรคร้ายแรง แต่ควรระวังการโจมตีของเพลี้ยแป้ง ทุกส่วนของพืชมีผลึกแคลเซียมออกซาเลท (Calcium oxalate crystals) ซึ่งอาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังหรือเป็นอันตรายหากรับประทานเข้าไป ๐ คติความเชื่อแต่โบราณนานมาเรียกขานคนที่ปลูกอะไรก็งาม ปลูกอะไรก็ขึ้นว่าเป็นคน “มือเย็น” ตรงกับภาษาอังกฤษคำว่า “Green Thumb” หรือพวกหัวแม่โป้งเขียว ก็คือคนมือเย็นน้่นเอง ๐ Muuyehn Studio หรือ มือเย็น สตูดิโอ เป็นช่องที่จัดทำขึ้นเพื่อเป็นกำลังใจให้คนทั้งมือเย็น มือไม่เย็น มืออุ่น มือร้อน มือไหนๆ ก็ปลูกต้นไม้ได้งอกงามดี ขอแค่ทำความรู้จักและรักที่จะปลูก ถึงปลูกแล้วตาย ปลูกแล้วโตช้าก็อย่าได้แคร์ ขอให้ปลูกกันต่อไปนะครับผม