เรื่องที่ 21 "ผมไม่ได้ล้มเหลว 10,000 ครั้ง แต่ผมแค่ค้นพบ 10,000 วิธีที่มันใช้งานไม่ได้ต่างหาก"

คำกล่าวของ โทมัส อัลวา เอดิสัน (ผู้ประดิษฐ์หลอดไฟ) เคยกล่าวไว้ว่า: "ผมไม่ได้ล้มเหลว 10,000 ครั้ง แต่ผมแค่ค้นพบ 10,000 วิธีที่มันใช้งานไม่ได้ต่างหาก" สำหรับคำกล่าวนี้ โทมัส เอดิสัน ยึดมั่นเสมอก็คือ *"ทุกความผิดพลาดไม่ใช่ความล้มเหลว แต่คือความคืบหน้า"* เพราะมันช่วยตัดสิ่งที่ไม่ใช่ออกไป จนเหลือสิ่งทีใช่ในที่สุดครับ เพื่อความลึกซึ้งและเห็นภาพของสำนวนนี้ ผมขอเล่า *นิทาน* เรื่องหนึ่งให้ฟังครับ เรื่องเล่าของ "ช่างตีดาบแห่งเมืองหมอก" ณ เมืองหนาวเหน็บที่ถูกปกคลุมด้วยหมอกทึบ มีช่างตีดาบหนุ่มคนหนึ่งชื่อว่า *"อลัน"* อลันมีความฝันอันยิ่งใหญ่ เขาอยากจะสร้าง *"ดาบไร้เงา"* ซึ่งเป็นดาบที่เบาราวกับอากาศ แต่แข็งแกร่งจนสามารถตัดหินผาได้ เพื่อมอบให้แก่อัศวินประจำเมืองไว้ปกป้องชาวบ้านจากสัตว์ร้าย ทว่า การจะสร้างดาบเหล็กกล้าที่ทั้งเบาและแข็งแกร่งขนาดนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ความพยายามครั้งที่ 1 ถึง 100 อลันเริ่มทดลองผสมแร่ธาตุต่าง ๆ เข้าด้วยกัน *ครั้งแรก:* เขาผสมทองแดงลงไปมากเกินไป ดาบอ่อนปวกเปียกจนงอเหมือนกิ่งไม้ *ครั้งที่ห้าสิบ:* เขาใช้ไฟแรงเกินไป เหล็กเปราะและแตกเป็นเสี่ยง ๆ ทันทีที่โดนค้อนทุบ *ครั้งที่หนึ่งร้อย:* ดาบดูสวยงามดี แต่พอทิ้งไว้ข้ามคืน มันกลับขึ้นสนิมจนผุกร่อน ชาวบ้านที่เดินผ่านไปมาต่างพากันหัวเราะเยาะและพูดว่า "อลันเอ๋ย เจ้าล้มเหลวมาเป็นร้อยครั้งแล้วนะ เลิกเพ้อฝันแล้วไปทำมีดทำครัวขายเหมือนเดิมเถอะ" แต่อลันกลับยิ้มและตอบกลับไปอย่างใจเย็นว่า *"ผมไม่ได้ล้มเหลวร้อยครั้งครับ ผมแค่ค้นพบ 100 วิธีในการผสมแร่ธาตุที่ทำให้ดาบใช้การไม่ได้ต่างหาก ตอนนี้ผมรู้แล้วว่าห้ามทำแบบไหนบ้าง"* การเดินทางสู่ครั้งที่ 1,000 วันเวลาผ่านไปเป็นปี อลันยังคงจดบันทึกสูตรที่ "ใช้งานไม่ได้" ลงในสมุดเล่มหนาอย่างละเอียด ทุกครั้งที่ดาบหักหรือบิดเบี้ยว แทนที่เขาจะเศร้า เขาจะอุทานว่า "อ๋อ! เพราะส่วนผสมตัวนี้เองสินะ" แล้วขีดฆ่ามันออกจากรายชื่อสารตั้งต้น จนกระทั่งวันหนึ่ง... ในความพยายามครั้งที่ *1,001* อลันได้ลองปรับอุณหภูมิของเตาหลอมให้ต่ำลงช้า ๆ และชุบแข็งด้วยน้ำมันสูตรพิเศษที่เขาเพิ่งคิดได้ ผลลัพธ์ที่ได้คือ ดาบเล่มบางเฉียบที่ส่องประกายงดงาม เมื่อลองนำไปฟันหินผา หินนั้นก็ขาดครึ่งเป็นสองท่อนโดยที่คมดาบไม่มีแม้แต่รอยขีดข่วน! บทเรียนจากเตาหลอม ในวันเฉลิมฉลอง อัศวินถามอลันว่า "เจ้าทนต่อความล้มเหลวเป็นพัน ๆ ครั้งได้อย่างไร?" อลันชี้ไปที่สมุดบันทึกเล่มหนาเตอะของเขาแล้วตอบว่า "หากไม่มีบันทึกความผิดพลาด 1,000 วิธีนั้น ผมก็คงไม่มีทางเดินมาถูกทางในครั้งที่ 1,001 ความผิดพลาดเหล่านั้นไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็น 'แผนที่' ที่บอกผมว่า อย่าเดินไปทางไหนต่างหากครับ" *นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า:* ความล้มเหลวจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อเรา *"ล้มเลิก"* เท่านั้น ตราบใดที่เรายังเรียนรู้จากสิ่งที่ไม่สำเร็จ ทุกความผิดพลาดก็คือหนึ่งในก้าวสำคัญที่พาเราขยับเข้าใกล้ความสำเร็จเข้าไปอีกก้าวหนึ่งเสมอ