Ma więcej białka niż wołowina. Dlaczego kazano nam o nim zapomnieć?

Fasola, którą nazwaliśmy „dziką” (a której teraz rozpaczliwie potrzebujemy) Przez pięć tysięcy lat ta mała pustynna fasola żywiła całe cywilizacje w warunkach, które zabiłyby pszenicę, doprowadziły do uschnięcia kukurydzy i obróciły soję w pył. Przetrwała przy rocznych opadach wynoszących zaledwie 75 milimetrów. Rozwijała się w temperaturze 48 stopni Celsjusza. Produkowała więcej białka na uncję niż wołowina i uzdrawiała glebę podczas swojego wzrostu. Lud Tohono O'odham nazywał ją t'pawi, co oznacza po prostu „to jest fasola”. Ich mitologia mówi, że Droga Mleczna składa się z białej fasoli tepari rozsypanej na nocnym niebie – była tak obfita, że ziarna same stały się gwiazdami. Potem, w niecałe stulecie, zniknęła z pól. Wymazana najpierw przez hiszpańskie misje, które nazwały ją „zbyt dziką, by ją kontrolować”, a następnie przez zmechanizowane rolnictwo, które nie mogło czerpać zysków z uprawy odmawiającej przynależności do kogokolwiek. Lecz pod glebą nasiona czekały. I teraz, gdy zmiany klimatyczne zagrażają spadkiem globalnych plonów o 30% do 2050 roku, naukowcy na nowo odkrywają to, o czym rdzenni rolnicy nigdy nie zapomnieli. To jest historia nasiona przetrwania, które pogrzebaliśmy, gdy zażądał tego zysk, i o tym, dlaczego teraz odradza się na nowo. STAROŻYTNA MOC Dowody archeologiczne wskazują, że roślina ta została udomowiona 5000 lat temu w północnym Meksyku. Przed 1000 lat lud Hohokam uprawiał ją w całej Arizonie, sadząc w arroyo – wyschniętych korytach rzecznych, które zalewały się na krótko podczas deszczów monsunowych. Dwa deszcze, 60 dni, jedne pełne zbiory w regionach, gdzie większość upraw całkowicie zawodziła. Do lat 20. XX wieku rolnicy z plemienia Tohono O'odham uprawiali 1,5 miliona funtów fasoli rocznie, handlując nią w całym regionie w sieci łączącej Arizonę, Sonorę i Wielkie Równiny. Przed pojawieniem się żywności przetworzonej, u ludu Tohono O'odham praktycznie nie występowały przypadki cukrzycy typu 2. NUTRACYUTYCZNA FORTECA Współczesne badania potwierdzają to, co starożytni rolnicy wiedzieli intuicyjnie. Fasola tepari zawiera od 20 do 25% białka – więcej niż większość odmian fasoli, dorównując wołowinie. Jest pełna rozpuszczalnego błonnika, wapnia (trzy razy więcej niż w wielu innych fasolach), żelaza, cynku, magnezu i fosforu. Jej niski indeks glikemiczny czyni ją idealną w zapobieganiu cukrzycy i zarządzaniu nią. W przeciwieństwie do współczesnych upraw, fasola tepari wiąże azot z powietrza, dosłownie uzdrawiając wyczerpaną glebę. Po zbiorach poziom azotu w ziemi jest wyższy niż przed sadzeniem. Dar, który nie przestaje dawać. WYMAZANIE Hiszpańskie misje franciszkańskie w XVII wieku przyniosły pszenicę i jęczmień, żądając od rdzennych rolników sadzenia europejskich upraw na dziesięcinę dla kościoła. Jezuicki dziennik z 1694 roku nazwał fasolę tepari „zbyt dziką, by ją kontrolować”. Był to szyfr oznaczający roślinę, która rosła bez nawadniania, prawa własności czy zależności od systemów kolonialnych. Pola były zastępowane lub palone. Drugie wymazanie przyszło wraz z II wojną światową. Mechanizacja i dotacje rządowe faworyzowały kukurydzę oraz soję – uprawy, które karmiły żywiec, a nicht ludzi. Fasola tepari dojrzewała w różnym czasie i wymagała ręcznego zbioru. W systemie zbudowanym dla przemysłowej jednolitości nie było dla niej miejsca. Do lat 50. XX wieku była bliska wyginięcia. OPÓR Około 1996 roku organizacja Tohono O'odham Community Action (TOCA) zaczęła zbierać starożytne linie nasion od starszyzny i z zapomnianych naczyń magazynowych. Odmiany, które nie były uprawiane od 300 lat. Rolnicy, tacy jak Terald Due Johnson i Sterling Johnson, sadzili je ręcznie, nazywając to „sadzeniem przodków”. Do początku XXI wieku zebrali wystarczająco dużo, by wykarmić rodziny i ożywić tradycyjne potrawy. TOCA nawiązała współpracę z uniwersytetami, udowadniając, że fasola tepari może rosnąć przy użyciu o 75% mniej wody niż współczesna fasola. Odrodzenie przywróciło coś więcej niż tylko żywność. Przywróciło rdzenną tożsamość i suwerenność żywnościową. PONOWNE ODKRYCIE Gdy susze w latach 70. XX wieku spustoszyły uprawy kukurydzy i soi, badacze rolniczy testujący dzikie rośliny pustynne znaleźli pnącze rozwijające się w temperaturze 46 stopni przy prawie zerowym nawadnianiu. Była to fasola tepari, żywa po czterech wiekach tłumienia. Badacz z Ministerstwa Rolnictwa, dr Howard Scott, nazwał ją „darem z przeszłości dla przyszłości”. Międzynarodowe Centrum Rolnictwa Tropikalnego w Kolumbii krzyżuje obecnie odmianę tepari z fasolą zwyczajną, aby stworzyć odmiany odporne na suszę dla globalnego bezpieczeństwa żywnościowego. PRZYSZŁOŚĆ Modele klimatyczne ostrzegają, że rosnący upał i susza mogą spustoszyć współczesne rolnictwo do 2050 roku. Jednak fasola tepari narodziła się z upału. Na polach, gdzie kukurydza usycha, ona pozostaje zielona, zawiązując strąki w temperaturze 46 stopni. Naukowcy nazywają ją teraz polską uprawą przetrwania.