Jansuret Yi Wored
Uzunyayla Adıge kültürünün en dikkat çekici "Aşk" şarkılarından birisi olan "Jansuret Yi Wored" tahminen 1936-1937 yılları arasında yaşanan olaylar zincirinde birbirine aşık olan ve kaçarak evlenmeyi tasarlayan iki gencin ayrılmak zorunda kalmaları üzerine ortaya çıkmıştır. Olayın iç yüzü çok da bilinmemektedir. Bu tür olayların iç yüzünü yaşayan iki kişi dışında hiç kimse bilemez. Aradan yıllar geçtikçe olayın aslına kişilerin yorumları karışmış, ayrıntılar değiştirilmiştir. Videoda woredin tek taraflı öyküsü Mole Hacı Bekir'in yengeleri tarafından kendi yorumlarıyla anlatılmaktadır. Doğal olarak bu yorumlar asıl olaydan farklıdır. Sadece anlatan kişilerin bilgilerini içermektedir. Nitekim Jansuret'in akrabaları da kendi bildiklerini anlatırsa bu farklılıklar daha net görülecektir. Biz onların da anlatması taraftarıydık ancak bu isteğimiz haklı gerekçelerle kabul görmedi. Haklı olarak yaşanmış bitmiş bir olayın fazla dallanıp budaklanmaması gerektiği belirtildi. Görüntüleri izleyen diğer akrabaların da bu durumu anlayışla karşılayacağını ve alınganlık göstermeyeceklerini düşünüyorum. Olayın hiçbir suçlusu yoktur. Olay kaderin bir cilvesi olarak yıllar önce yaşanmış ve bitmiştir. Yaşananlar ne olursa olsun herkes olaydaki tüm kahramanlara saygı duymaktadır çünkü hepsi o günkü şartlarda kendilerine göre doğru olanı yapmışlardır. Olay halkı çok etkilediği için farklı kişilerce sözlü anlatıma dökülmüş ve sonuçta ortaya bu duygusal aşk şarkısı çıkmıştır. Bütün kültürlerde ve milletlerde dramatik olaya dayalı aşk şarkıları böyle oluşur. Bu duygusal wored, Uzunyayla Adıge kültüründeki en önemli "K'afe" lerden biridir. Çok sevilmiş, halk tarafından sahiplenilmiştir. Wored, Kuşha Doğan tarafından derlenmiş, sözleri düzenlenmiş ve bugünkü haliyle müzik arşivlerine eklenmiştir.

Kuşha Doğan Özden, Tsığum Yunus Sakut, Marem Gökhan Şen - Jansuret yi Ghıbze

Uzunyayla Belgeseli 22. Bölüm "Garhalak"

UZUNYAYLA İÇİN ÇAL - PŞIGAN DEGUJ, GURİNE Yİ WORED, UZNEYLA GAFEHAR, MU’MİN’RE DİYNE’RE

Алим Кунижев - Сытхэр си Лэкъумэн

Marem Gökhan Şen - Uitser Madina I Çerkes Ezgileri II © 2014 Kalan Müzik

Bergtalgeschichten aus Central Asien. Afterreden hinterm Tisch.

JANUGUEY GEREF CANER & JAMIRZEY AŞUR DİDEM UZUNYAYLA ADİGE CEUG GAFE ŞEŞEN PŞINAWE GAFAGOE.

Circassian Memories - Wordim Saniye Kip - Türkiye Documentary

ŞTIM MUNTEHA GÜLSU --- Kayserijim Yi İstasyonır

Adighe Nisa - Adighe Thatsa | Dökümanter Film Abhazya

Анжела Мамхэгъ --- PSI ARIŞEM YI WORED

Marem Gökhan Şen - Ahretım Kana I Çerkes Ezgileri II © 2014 Kalan Müzik

Jeriştey - Xeku’j Ceug

Uzunyayla Belgeseli 26. Bölüm "Sacayağı 1"

Seriday Wored

Çerkezce tiyatro

Adığe Nıse - Djançate Janet Şahin & Djançate Aykut Şahin / Paul Dwyer

1- Kayseri Gup - Çorum, Gökören/2021

Rofinka bolna legnala - Vasil Mihailov

