Siyatik ağrı nedenleri: bel fıtığı, dar kanal, priformis sendromu

merhaba ve lomber omurga anatomi fonksiyonu ve siyatik sinirden bahsedeceğim. lomber omurga torakal ve sakrum arasında lokalizedir. lomber omurga 5 omurga ve 5 adet intervertebral diskten uluşmaktadır. Disk 2 omurga kemiği arasında yer almaktadır. Diskin alt ve üst kısmı omur cisim yüzeyi ile eklem yapar. fibrokartilaj bir eklem oluşturur ve küçük hareketlere izin verir. Disk omurga gelen büyük şokları absorbe eder. Disk iki kısma ayrılır. diski cepecevre saran kısım ve iç kısımda jelimsi kısımdan oluşur. Nucleus pulposuz su kollajen ve proteoglikanlardan oluşmaktadır. nukleus pulposusu saran annulus fibrosus kolajen fibrillerinden oluşmaktadır. Nukleus pulposus yer değiştirmesine neden olacak kuvvetlere direnir. hareket boyunca disk çeşitli kuvvete direnir. Omurganın biyomekaniğini anlatığımıza göre şimdi siyatik sinire bakalım. Siyatik sinir L4- S3 boyunca sinirlerin dallarından oluşmuştur. Pelvisi büyük siyatik foramenden terkeder. Priformis kasın altından hamstring kasları arasından devam eder. Aşağıda tibial ve yaygın fibuler dalla ayrılır. Bacak ve ayak için motor ve duyusal inervasyon sağlar. Bu sinirin veya buna katkıda bulunan sinirlerin yaralanması sinir ve dalları boyunca semptomlara yol açar. Siyatik ve dallarının inflamasyonu ile oluşan semptomlar bütünüdür. Siyatik sinirin herhangi bir yerinde mekanik baskıya uğraması zaman zaman farklı yoğunluklarda elektrik çarpmış hissi oluşturan ağrılara ve duyusal bozukluklara neden olabilir. Halsizlik uyuşma karıncalanma ve motor defisit gibi. Disk üzerine aşırı ve tekrarlayıcı yükleri tolere etme kabiliyetini aşan kuvvet uygulandığında disk hasarı meydana gelir. Disk hidrostatik bir yapı gibi davranır. vücut ağırlığına göre , kasların kasılmasıyla veya darbe yoluyla sıkıştırıldığında nukleus pulposus basınç altında kalarak yer değiştirir. Hidrolik kuvvetler sayesinde nukleus pulposus yer değiştirmesi annulus fibrosis alt ve uç plakaların şişkinliğini artırır. Dokunun tekrarlayıcı yüksek sıkşması ile oluşan deformasyonu yaralanmaya neden olur. Omur uç plakaların bozulması kıkırdak ve altındaki kemiklerde çatlaklıklar oluşur. En yaygın olarak tanımlanan disk yaralanması disk hernisidir. Bu yaralanmalar nukleus pulposusta merkezi normal konumdan annulus fibrosise doğru odaksal baloncuklara neden olur. Biyomekanik olarak spinal sıkışma ve fleksiyonun kombinasyonu özelikle lomber omurga tam fleksiyona yaklaşıyorsa ve bu hareketler tekrarlayıcı ise disk sıkışır. Bu senaryoda nukleus pulposus sıkışır arkaya doğru baloncuk yapar. Bunun yanında dönme ve yana eğilme disk üzerinde daha fazla strese neden olarak nükler materyalin göçüne neden olur. Bununla beraber omurga sıkıştığında , eğildiğinde ve sağa sola döndüğünde artar. Ani kuvvetlerin varlığı sorunu daha da şiddetlendirir. Nükler materyal annulus fibrosise doğru yol alırken tekrarlayıcı sıkıştırma ve fleksiyon yüksek yükler altında yırtılabilir. liflerin arasındaki bağların kopması nukleus pulposusun aralarından sızmasına neden olur. temel olarak 3 disk hernisi tipi vardır. Yaşa ve yaralanma sonrası spinal kanal ve sinir köklerine ve intervertebral foramenlere mekanik basınç olmaktadır. Yaşla beraber disk yıpranmakta suyunu kaybetmekte ve catlaklıklar oluşur. Yükseklik kaybı sonrası ömür kemikleri birbirine yaklaşır intervertebral foramenler daralır. Posterior yapılarda ağırlık artıkça eklemde yıpranma ve kireçlenme olmaktadır. Disk yüksekliği düştükçe bunları bir arada tutan bağlarda gevşeme olmakta ve segmentler arasında zayıflık olmaktadır. Basınç altında omurga alt ve yüzeylerde faset eklemde kemik çıkıntılar oluşur eklem yüzeyleri genişler. Ligamentler gevşediği için katlanır alanı daraltır. Spinal stenoz ilerleyici sinir hasarına neden olur bazende siyatik ağrısına neden olur. Sinirler üzerindeki baskı omurganın geriye hareketi ile şidetlenebilir. Zaten intervertebral foramenleri çok daralttığı görülmüştür. Daha ilerlemiş lomber stenoz vakalarında geriye eğilme semptomları agreve eder. Genel olarak hasta uzun yürüdüğünde uzun süre oturduğunda şikayetleri artar. Priformis sendromu priformis derin yerleşimli kalça kasıdır. 2. 4. Sakral vertebralar arasında yer alır büyük siyatik foramenden geçerek trokanter majore yapışır. Altından siyatik sinir geçer . Kasta spasm kontralsiyon hipertrofi ve kasta şişlik siyatik sinire baskı yaparak siyatik sinirde semptomlara neden olur. Sonuç olarak klasik siyatalji şikayetleri olur diğer nedenlere göre tanısı daha zordur. Peki priformis sendromu nasıl gelişir? Gerçek priformis sendromun önemli nadir nedeni yüzde 5-10 civarında siyatik ve priformis kasının anatomik varyasyonu ile ilgilidir. Bu vakalarda sinir kasın içinden geçmektedir. Yada anormal bir kasın iki başı arasında sinir basıya uğrayabilir. Bu sendromun yaygın bir nedeni aşırı kullanıma bağlı koşucularda olabilir. Priformis te fibrosis hipertrofi kasın sinire yapışması siyatik sinirin iritasyonuna neden etiyolojik nedenler olabilir.