Selevkos İmparatorluğunun Yükselişi ve Çöküşü

Selevkos İmparatorluğunun Yükselişi ve Çöküşü, Selevkos İmparatorluğu'nun tarihi, görkemli bir yükseliş ve yavaş bir çöküş hikayesidir. Seleukos İmparatorluğu, Büyük İskender'in MÖ 323 yılında ölümünden sonra kurulan en büyük Helenistik devletlerden biriydi. Selevkoslar, Ege'den Baktriya'ya kadar uzanan geniş bir imparatorluğa hükmettiler. Güçlü İmparatorluk, nihayetinde yeni süper güç Roma tarafından yıkılana kadar neredeyse üç yüzyıl boyunca egemen bir güç olarak kaldı. Büyük İskender olarak da bilinen III.Alexander, MÖ 323 yılında 32 yaşında öldü. Öldüğü sırada, arkasında dünyanın gördüğü en büyük imparatorluğu bıraktı. Yunanistan'dan İndus nehrine kadar olan toprakları içeriyordu. İskender’in ölüm anı bir zaman geçidini işaret ediyordu. Yeni doğmuş olan Helenistik dünyada artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı. İskender’in ölümünden sonra Diadochi Savaşları adı verilen Halefler Savaşı anında patlak verdi. Hayatta kalmak için bu inanılmaz derecede kanlı ve acımasız savaşların sonunda, her biri kendi hükümdar hanedanına sahip üç büyük yeni krallık ortaya çıktı. Bunlar Mısır'daki Ptolemaioslar, Makedonya'daki Antigonidler ve Asya'daki Seleukoslar'dı. Seleukos hanedanı tarafından yönetilen Seleukos İmparatorluğu, Büyük İskender'in halefleri olduğunu iddia eden Makedon bir elit tarafından yönetilen geniş ve çeşitli bir krallıktan başka bir şey değildi. Seleukos Hanedanı'nın babası I. Seleukos'tur. Seleucus, Ahameniş İmparatorluğu'na karşı yürüttüğü sefer sırasında İskender'in yanında görev yapmıştı. İskender'in ölümünden sonra, Seleukos'a imparatorluğun tarihi ve prestijli bir parçası olan, ancak yine de önemsiz bir askeri güce sahip olan Babil verildi. Seleucus, haleflerin en güçlüsü Antigonus şehre saldırdığında MÖ 316 yılında Babil’i terk etti. Seleucus daha sonra Ege'de Antigonus ve oğlu Demetrius'a karşı çıkan savaşta Ptolemaios komutasında amiral oldu. Birkaç büyük askeri zaferden sonra Seleucus, Babil'i MÖ 312 yılında kendisi için geri almayı başardı. 312 yılı Seleukos İmparatorluğu'nun doğduğu tarih olarak kabul edilir. Babil'e döndükten sonra Seleucus, Antigonus’un ordusuyla MÖ 311 yılından 309 yılına kadar üç yıl boyunca kanlı bir şekilde çatışır. Bu savaşın sonunda ortaya çıkan durum, Mezopotamya'daki topraklarını ve doğuya doğru genişleme potansiyelini koruyan Seleukos için bir galibiyetti. Seleucus, imparatorluğun doğu yarısı üzerindeki egemenliğini Hindistan'a kadar pekiştirdi. Orada, Maurya İmparatorluğu ile Indus nehri yakınında doğu sınırını güvence altına alarak savaştı ve Hindistan Kralı Chandragupta ile bir barış anlaşmasının bir parçası olarak 500 savaş fili aldı. Antigonus’un M.Ö. 301 yılında Ipsos’taki ölümünden sonra, Seleukos Krallığı artık Suriye’ye kadar uzanıyordu. MÖ 281'de Seleucus I Nicator, Makedonya'yı işgal etmeye ve uzun bir savaş hayatının ardından eve dönmeye hazırlanırken 77 yaşındaydı. Makedonya'dan bir nefes uzakta, Trakya'ya girdiği sırada Ptolemy'nin oğlu Ptolemy Keraunos tarafından öldürüldü. Seleukos İmparatorluğu, diğer tüm Helenistik krallıkların arasında açık ara en büyüğüydü. Zamanın teknolojisi ve kaynakları ile böyle bir imparatorluğa tutunmak neredeyse imkansızdı. İmparatorluğun parçalanması yavaş gerçekleşiyordu ama hızlı başlamıştı. İlk darbe doğudan geldi. 2. yüzyılın yarısında Baktriya bağımsız hale gelirken, Partlar Pers topraklarını geri kazanmak için toprak kazanmaya başladılar. Bu noktadan sonra Seleukoslar, İran'dan daha uzaktaki herhangi bir araziyi geri alma fikrini unutacaklardı. Bir başka büyük darbe de, II. Seleucus'un Sardeis'in komutanı olan kardeşi Antiochus Ierax'a karşı bir iç savaşa girmesiyle geldi. Küçük Asya'yı işgal eden ve kargaşaya neden olan Galyalılardan yani Galatlardan yardım istedi. Pergamon'un başındaki kral I. Attalus bu durumdan yararlandı ve Küçük Asya'nın bir bölümünü Seleukos İmparatorluğu'ndan aldı. O zamandan beri Attaloslar, Seleukoslar yıkılana kadar Roma'nın yeni ortaya çıkan gücü tarafından desteklenen nüfuzlarını genişletmeye başladılar. Sonuç olarak, Seleukosların güçlerinin zirvesine, kurucu babaları 1. Seleucus’un hükümdarlığı sırasında ulaştığını söylemek doğrudur. Seleukoslar Yahudiler, Persler, Asurlular, Ermeniler ve Küçük Asya'dan Baktriya'ya kadar çok sayıda yerli halkı yönetti. Ancak kral ve kraliyet sarayı, tıpkı ordu gibi neredeyse tamamen Yunanlılardan ve Makedonlardan oluşuyordu. İmparatorluğun idari merkezleri de Yunanca konuşan insanlar tarafından işgal edildi. Aslında, imparatorluğun yerlileri, yerel sorumluluklara dahil olmadıkları sürece iktidar konumlarından dışlandı. İlginç bir gerçek ise, Kartacalı general Hannibal'in bu kuralın birkaç istisnasından biri olmasıdır. Selevkos İmparatorluğunun Yükselişi ve Çöküşü belgeseli tüm detayları ile yayında. Emeklerimin karşılığı için abone olmanızı ve videoyu beğenmenizi sizlerden rica ediyorum. Yeni videolardan haberdar olmak için abone olduktan sonra tüm bildirimleri açmayı unutmayın. İyi seyirler dilerim.