ਮੱਕੀ ਬੀਜਾਈ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ|| ਨਹੀਂ ਫਿਰ ਮੱਕੀ ਕਟਾਈ ਸਮੇ ਪਛਤੋਣਾ ਪਾਉ

ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਤਿਆਨ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ: 1. *ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ* ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ 15°C ਤੋਂ 30°C ਤਕ ਤਾਪਮਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਨਿਕਾਸੀ ਹੋਵੇ। ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ 'ਤੇ ਖਾਦ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 2. *ਬੀਜ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ* ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਅਨੁਕੂਲ ਬੀਜ ਹੀ ਵਰਤੋ। ਬੀਜ ਨੂੰ ਫੰਗਸ ਨਾਸ਼ਕ (fungicide) ਅਤੇ ਕੀਟ ਨਾਸ਼ਕ (insecticide) ਨਾਲ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਬੀਜੋ। ਬੀਜ ਦੀ ਅੰਕੁਰਣ ਸ਼ਕਤੀ (germination rate) 85-90% ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 3. *ਬਿਜਾਈ ਦੀ ਉਚਿਤ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਂ* 75-90 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਲਾਈਨ-ਟੂ-ਲਾਈਨ ਦੂਰੀ ਅਤੇ 20-25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਪੌਦੇ-ਟੂ-ਪੌਦੇ ਦੂਰੀ ਰੱਖੋ। ਬੀਜ 4-5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (1.5-2 ਇੰਚ) ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ‘ਚ ਬੀਜੋ। ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਫ਼ਰਵਰੀ-ਅਪ੍ਰੈਲ ਜਾਂ ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ (ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ)। 4. *ਖਾਦ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ* ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 8-10 ਟਨ ਗੋਬਰ ਖਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਓ। ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ (N), ਫਾਸਫੋਰਸ (P), ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ (K) ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ। ਜ਼ਿੰਕ (Zinc) ਦੀ ਕਮੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਕ ਖਾਦ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਵੇ। 5. *ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਧੀ* ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕੀ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ 7-10 ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਅਤੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੇ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। 6. *ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ* ਮੱਕੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੀੜੇ: ਫ਼ੌਜੀ ਕੀੜਾ (Fall Armyworm), ਮੱਖੀ (Shoot Fly), ਅਤੇ ਜੜਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ। ਪੌਧੇ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿੱਸਣ ‘ਤੇ ਫੰਗਸ ਨਾਸ਼ਕ (fungicide) ਜਾਂ ਕੀਟ ਨਾਸ਼ਕ (pesticide) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਨੀਮ ਤੇਲ ਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਔਖਦੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰੋ। 7. *ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ* ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ ਮੱਕੀ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਪੇਂਡ (herbicide) ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੇਤ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਨਿਯਮਤ ਵੱਡਾਈ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ। 8. *ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ* ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦਾਣੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ (ਕਮ-ਕਮ 18-20% ਨਮੀ)। ਕਟਾਈ ‘ਚ ਦੇਰ ਕਰਨੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਕਾਈ ਦੀ ਕਟਾਈ ਮਸ਼ੀਨ (Combine Harvester) ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੱਕੀ ਦੀ ਵਧੀਆ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। 🌽✅