Rahim Sarkması Nedir? / Prof. Dr. Selahattin Kumru Bilgilendiriyor

RAHİM SARKMASI NEDİR? Rahim sarkması, idrar torbası sarkması ve bağırsakların vajinadan dışarıya sarkması Pelvik Organ Prolapsusu olarak isimlendirilmektedir. Normalde rahim, idrar torbası ve bağırsaklar karın içerisinde bulunan organlardır. Bu organların dışarı ile bağlantıları pelvik taban adı verilen ve kas ve bağ dokusundan oluşan en alttaki destek yapıdan dışarıya açılan delikler sayesinde sağlanır. Bu şekilde idrar torbasının boşaltılması ve idrarın dışarı akıtılması, vajen sayesinde adet kanamaları ve gebelik, doğum gibi olayları anus sayesinde de dışkılama mümkün olmaktadır. Bu doğal deliklerin etrafını saran kas ve bağ dokularındaki zayıflık, normalde pelviste yani karın içerisinde olması gereken organların aşağıya dışarıya doğru sarkmasına ortam hazırlar. Pelvik taban denilen dokulardaki gevşemeye neden olan zor doğumlar, iri bebeklerin vajinal yolla doğması, sürekli öksürük, ağır kaldırma gibi karın içi basıncını artıran faktörler ile obezite ve sigara içimi gibi faktörler bu pelvik tabanda zayıflıklara neden olarak pelvik organların aşağıya yani vücudun dışına sarkmasına zemin hazırlarlar. Pelvik organlar neden sarkar? Hiç doğum yapmamış olan hanımlar, sezaryen ile doğum yapmış hanımlar, sigara kullanmayan, obes olmayan, sürekli ağır kaldırmayan ve kronik öksürükleri olmayan hanımlar pelvik organ prolapsusu için daha az riski grupta iken, bunun tersi durumlar sarkmalar için risk artışı ile birliktedirler. Burada esas belirleyici faktör kasların ve bağ dokusunun sağlam ve dayanıklı olup olmaması ile birlikte bu sağlamlığı zayıflatacak travmatik olayların ya da süreçlerin mevcut olup olmadığıdır. O nedenle rahim sarkması, idrar torbası sarkması ve bağırsak sarkması bir açıdan da kişilerin yaşam tarzı ile de ilgili bir durumdur. Nasıl Tedavi Edilir? Rahim, idrar torbası ya da barsak sarkması ortaya çıktıktan sonra yapılacak işlem doğal olarak ameliyattır. Ameliyat olamayacak hastalarda bireyselleştirilmiş rahatlatıcı yöntemler denenebilir. Her hastalıkta olduğu gibi Tıp bilimi hastalık olmasını önlemek için koruyucu yaklaşımları ilk önce benimser. Bu nedenle sarkma olmadan önce ve sarkma olmasın diye bazı hususlara dikkat etmek ile önlemek olasıdır. Sürekli karın içi basıncını artıran öksürük, ağır kaldırma gibi davranışlardan uzak durulması, zor doğumlar ile pelvik yapıların hasarının önlenmesi, sigara, obezite gibi pelvik kaslarda zayıflama ile birlikte görülen durumların önüne geçilmesi rahim ya da idrar torbası ve barsakta sarkmaların oluşmasını engellemeye yardımcı olabilir. Ayrıca pelvik kasları güçlendirmeye yarayan Kegel egzersizleri gibi egzersizler, iyi adapte olunabilirse sarkma oluşmasını yavaşlatabilir, engelleyebilir. Bunun dışında klinik olarak düzeltilmeyi gerektirecek sarkmaların varlığı ameliyat gerektirecektir. Rahim, idrar torbası ve bağırsak sarkmaları durumunda yapılabilecek pek çok cerrahi müdahale seçeneği bulunmaktadır. Bu ameliyatların bir kısmı vajinal yoldan bir kısmı da abdominal yoldan gerçekleştirilebilir. Abdominal yoldan gerçekleştirilen operasyonlar da açık cerrahi ya da kapalı cerrahi ile gerçekleştirilebilir. Sarkma ameliyatlarının bir kısmında sentetik yamalar kullanılırken bir kısmında yamalar kullanılmamaktadır. Pek çok yoldan ve pek çok farklı ameliyat seçenekleri arasında hasta için en uygun tedavinin ne olduğuna karar vermek uygun olacaktır. Vajinal yoldan gerçekleştirilen ameliyatlar karından ameliyatlara göre tekrarlama riski biraz daha yüksek olarak bildirilen ameliyatlardır. Abdominal yoldan yapılan ameliyatlar içerisinde ömür boyu tekrarlama riski oldukça düşük olan ameliyat yöntemleri mevcuttur. En uygun ameliyatın hangisi olduğu hususu hastanın durumuna ve cerrahın tecrübesine göre belirlenmektedir.