स्तनाग्रातून पाणी । निप्पल मधून रक्तस्त्राव आणि कॅन्सर | Dr Pranjali Gadgil, Breast Surgeon in Pune

Daily Prabhat and Pune Breast Care have put together a series of educational videos on breast health, breast disease and breast cancer in Marathi. Dr प्रांजली गाडगीळ पुण्याच्या Breast Cancer Surgeon आणि स्तनरोग चिकित्सक) आहेत. "पुणे ब्रेस्ट केर" या स्तन-विकार केंद्राच्या त्या संचालक आहेत. Contact: +918788090655 or email [email protected] or visit www.punebreastcare.com for more information. In this video Dr Pranjali Gadgil explains the different causes of nipple discharge. When is nipple discharge abnormal? What causes bloody nipple discharge? What is an intraductal papilloma and how is it treated? स्तनाग्रातून स्त्राव - करणं आणि उपचार Q)स्तनाग्रामधून स्त्राव होण्याचं कारण काय असतं ? स्तनाग्रांमधून अधून मधून चिकट द्रव येणं हे अपेक्षित असतं. हा स्त्राव पांढरट हिरवट रंगाचा असतो आणि हे काळजीचं लक्षण नसतं. Q) स्रावाच्या तक्रारीसाठी डॉक्टरांना केव्हा दाखवलं पाहिजे ? स्तनाग्रांमधून जास्त प्रमाणात स्त्राव होत असेल, स्त्रावाची ठेवण पाण्यासारखी किंवा रक्ताळल्या सारखी असेल . स्त्राव स्तनाचा भाग हाताळत नसताना देखील येत असेल, त्यामुळे कपड्यांवर डाग जाणवत असेल, तर स्तनरोग तज्ज्ञ डॉक्टरांना भेटून तपासण्या केल्या पाहिजेत. अशा प्रकारच्या स्रावाला "Pathological Nipple Discharge" म्हंटलं जातं. Q) निप्पल मधून दुधासारखा स्त्राव येण्याचं काय कारण असतं ? एखादी महिला गरोदर नसेल, स्तनपान करत नसेल तरीही दूध येत असेल तर या विकाराला " Galactorrhea" म्हणतात. काही कारणांनी prolactin किंवा थायरॉईड हॉर्मोन्स ची पातळी बिघडली तर असा स्त्राव होऊ शकतो. Prolactin level ही काही औषधांच्या दुष्परिणामांमुळे वाढू शकते. ऍसिडिटी, औदासिन्य, फीट च्या उपचारात वापरलेली औषधं अनेकदा कारणीभूत ठरतात. मेंदूजवळच्या pituitary ग्लॅन्ड चे ट्यूमर देखील प्रोलॅक्टिन हॉर्मोन ची पातळी वाढवू शकतात. ब्रेस्ट सर्जन किंवा एंडोक्राईनॉलॉजिस्टना दाखवून योग्य तपासण्या केल्या गेल्या पाहिजेत. Q) स्तनाग्रातून रक्त येण्याचे काय कारण असू शकते ? स्तनाग्रातून रक्त येण्याची सहसा दोन करणं असू शकतात. पाहिलं करण हे intraductal papilloma - ही दुधाच्या वाहिन्यांमध्ये निर्माण होणारी एक प्रकारची सूक्ष्म गाठ असते. दुसरं कारण हा स्तनाचा कर्करोग. अनेकदा रक्तस्त्राव होत असला तरी या सूक्ष्म गाठी हाताला लागत नाहीत आणि मॅमोग्राफी सोनोग्राफी सारख्या तपासण्यांवर देखील त्या दिसत नाहीत. कॅन्सर असेल तरी स्रावाच्या तपासणीवर कॅन्सर पेशी सापडत नाहीत. रक्त येत असेल आणि तपासण्यांवर निदान होत नसेल तर स्तनरोग तज्ञांना भेट द्याला संकोच करू नका. अनेकदा या आजारांचे निदान करण्यासाठी "microdochectomy" नामक शस्त्रक्रिया करावी लागते.