10. Saba Kâr-ı Nâtık - Muaillim İsmail Hakkı Bey

Gönül Paçacı Tunçay, ÖNCE SÖZ: KÂR-ı NÂTIK, İstanbul 2018 Günümüzde büyük ölçüde akademik yapılar dâhilinde sürdürülen mûsikî eğitimi, geçmişle bağlantıları da korumak durumundadır. Bu bağlantının hassas dengeleri ise, mûsikîmizin tarihsel ve yapısal temel değerlerini bugünkü anlayışlara taşıyan, sunan üstadlar ile mûsikî eserleri üzerine kuruludur. Mûsikî eserlerinin bu amaçların tümüne hizmet eden ve içinde birçok farklı unsur barındıran örneklerinin başında kâr-ı nâtıklar gelmektedir. Kâr-ı nâtıkların hem müzik formu olarak incelendiği hem de seslendirildiği bu çalışmada izlenen yol ve amaçlar şunlardır: Öncelikle bu formun belirleyici özelliği olan, öğretim ve aktarım açısından yüklendiği işlev ele alınmıştır. Bunun tarihsel ve bünyesel gerekliliğinin neden-sonuç ilişkisi içinde irdelenmesinden sonra da formun yapısal özellikleri söz konusu edilerek içerdiği geçki gibi teknik ayrıntılar irdelenmiştir. Daha sonra da kâr-ı nâtığın tarihsel evrimi gözden geçirilerek, bestelenmiş olan kâr-ı nâtıklar bahsine geçilmiştir. Günümüze notası ulaşabilen tüm eski kâr-ı nâtıklar kronolojik sıralamayla ele alınmış ve bulunabilen yazma ve matbu kaynaklardaki notaları1 ile güftelerinin birkaç yazma mecmuada yer alan hâlleri ilave edilmiştir. Daha sonra kâr-ı nâtığın bestekârı, bestekârlığının eserlerinden hareketle objektif bir değerlendirmeye alınarak kısaca, ilave edilen notayla ilgili bilgilere yer verilmiştir. Eserin, müzikal ve edebî özellikleriyle ilgili göze çarpan hususların ve seslendirilen notanın niteliğinin özellikle belirtilmesine dikkat edilmiştir. Böylece kitaba ilave olarak verilen ses kayıtlarının dayandığı mümkün olabildiğince sahih kaynaklar da zikredilmiş olmaktadır. Bu çalışma sonucunda genel olarak, notası mevcut olan tüm kâr-ı nâtıkların sözlü bir külliyat hâlinde toplanması ve yeniden yazılan notalardan takip edilerek dinlenilmesi mümkün olabilecektir. Artık dinleyiciyle kurulan ilişki biçimi çok değişmiş olsa bile kâr-ı nâtıkların bir de bu yolla isteyenlere usûl ve makam öğretmeye devam edeceğini söyleyebiliriz. Kâr-ı Nâtık İcrasında Yer Alan Sanatkârlar Hanendeler Nesrin Kiben Oya Usel Fahrihan Ünsal Işık Birol Nilay Kulaksız Oya İşboğa Lebriz Güner Gunca Tahir Doğru Işık Ersin Rıdvan Aydınlı Murat Erdoğan Sazendeler Fatih Ovalı – Tanbur Fahrettin Yarkın – Ritm Pınar Somakçı – Kanun Bilen Işıktaş – Ud Nağme Yarkın – İstanbul Kemençesi Neva Cansın Gülses – İstanbul Kemençesi Gözde Çolak – Ritm Burak Malçok – Ney Misafir Hanende ve Sazendeler Miltiadis Pappas Ersin Çelik Sami Dural Ali Turan Harun Korkmaz Sezen Özmen Topatan Seda Tüfekçioğlu - Kanun Mustafa Dedeoğlu - Kanun Ali Osman Erdoğdular - Ney Esra Karaol - Ritm