තනිවුනු මිනිසෙකුගේ කතාවක්

බට නලාවට දෙතොල් තදකර කියන්නම් මගේ ආදරේ. සුලු මැදුම් තිත් අත ගගා උනුසුම් කරන්නම් ආදරේ. සිතාරයෙ වයලීනේ තුරුලේ විඳින්නම් ඔබෙ ආදරේ. ඇහෙනවද නැතිනම් දැනෙනවද කඳුලේ සීතල මා කෙරේ. බිත්තියක් මෙන් ගල් ගැසී ඔබ අසා සිටි හැටි සීතලේ. දුම් වැටියේ සැර මිහිරි බව කී මීදුමෙන් වැසි වා තලේ.. නිමී ගිය අළු බඳුනෙ දැවටෙන කළු අඟුරු රැඳි බෝතලේ තාම එතැනම වැලපෙනා හැටි කඳුළු පමණයි යා කළේ. තරු පිපුනු රෑ ගැහෙන හදවතෙ රිද්මයට සඳ ඉකිගසා. නෙත් කෙවෙනි දිළිසෙන තුරා කෙඳිරිළි හඩින් ගැයු ගී අසා. නා ගසේ රතු තොල් යටින් සුදු මල් තුහින දෑතින් ගසා. තබ්ලාව දෙතැනක තියා පිනි බිඳු වැටෙයි නෙත් යුග වසා. බට නලාවට දෙතොල් තදකර කියන්නම් මගේ ආදරේ. සුලු මැදුම් තිත් අත ගගා උනුසුම් කරන්නම් ආදරේ. සිතාරයෙ වයලීනේ තුරුලේ විඳින්නම් ඔබෙ ආදරේ. ඇහෙනවද නැතිනම් දැනෙනවද කඳුලේ සීතල මා කෙරේ. මෙය ඉතා රූපමය සහ සංගීතමය භාෂාවෙන් ලියූ ආදර ගී පද පෙළක්. එහි විශේෂත්වය වන්නේ ආදරය සෘජුව නොකියා සංගීත භාණ්ඩ, සීතල, කඳුළු, දුම්වැටි, සඳ, තරු වැනි සංකේත මඟින් හැඟීම් ගොඩනැගීමයි. අර්ථ විග්‍රහය "බට නලාවට දෙතොල් තදකර කියන්නම් මගේ ආදරේ" යන පදයෙන් කවියා හෝ ගායකයා තම ආදරය වචනවලින් නොව සංගීතයෙන් ප්‍රකාශ කරන බව කියයි. බටනලාව ආත්මයේ හඬක් බවට පත්වෙයි. "සිතාරයෙ වයලීනේ තුරුලේ විඳින්නම් ඔබෙ ආදරේ" යන පදවලින් ආදරය සංගීතයේ ස්වර අතර ජීවත්වන අත්දැකීමක් ලෙස දක්වයි. සිතාරය සහ වයලීනය මෙහි ආදරයේ උණුසුම හා සංවේදී බව නිරූපණය කරයි. "ඇහෙනවද නැතිනම් දැනෙනවද කඳුලේ සීතල මාකෙරේ" මෙහිදී ප්‍රේමය එක්තරා දුරස්ථභාවයකට පත්වී ඇති බව පෙනේ. ආදරණීයයාට ගායකයාගේ වේදනාව ඇසෙනවාද, නැත්නම් ඒ වේදනාව දැනෙනවාද යන්න ප්‍රශ්නයක් වේ. දෙවැනි කොටසේ, "බිත්තියක් මෙන් ගල් ගැසී අසා සිටි හැටි සීතලේ" යන පදයෙන් නිහඬව, ප්‍රතිචාරයක් නොදී, සීතල වූ සබඳතාවයක් මතක් කරයි. "නිමී ගිය අළු බඳුනෙ දැවටෙන කළු අඟුරු" යනු නිමාවී ගිය ආදරයක තවමත් නොනිවුණු මතකයන්ය. ගින්න නිවී ඇතත් අඟුරු තවම උණුසුම්ය. තුන්වැනි කොටසේ, "තරු පිපුනු රෑ ගැහෙන හදවතෙ රිද්මයට සඳ ඉකිගසා" යනු ඉතා කාව්‍යමය රූපයක්. හදවතේ වේදනාවට ස්වභාවධර්මයත් සහභාගි වන ආකාරය පෙන්වයි. "තබ්ලාව දෙතැනක තියා පිනිබිඳු වැටෙයි නෙත් යුග වසා" මෙහි තබ්ලාව පියයුරු දෙක හෝ හදවතේ රිද්මය නිරූපණය කරන රූපකයක් විය හැකිය. පිනිබිඳු ලෙස කඳුළු වැටීමෙන් දුක සහ ආදරයේ අහිමි වීම ප්‍රකාශ වේ. සමස්ත තේමාව මෙය ආදරය, වියෝව, මතකය සහ සංගීතය එකට ගැළපූ ගීතයකි. ගායකයා තම ආදරය ප්‍රකාශ කරන්නේ වචනවලින් නොව ස්වරවලින්ය. ඒ ආදරය සතුටක් නොව, මතකයන් සහ කඳුළු සමඟ ජීවත් වන ගැඹුරු සංවේදනයක් බව මෙම ගී පදවලින් දැනේ. 🎼 මෙම ගීතය අසන විට දැනෙන්නේ රාත්‍රියේ තනිව වාදනය කරන වයලීනයක දිගු ස්වරයක් මෙන් හදවත තුළ පැතිරෙන සීතල ආදර මතකයකි. මහළු මිනිසාගේ ඔපෙරාව කාලයේ දිගු ගමනක අවසානයට ළඟා වී සිටින මහළු සංගීතඥයෙකුගේ හදවතෙන් නැගී එන මහා සංගීත නාට්‍යයකි මේ. ඔහුගේ ජීවිතය පුරා රැස් වූ ආදරය, බලාපොරොත්තු, අහිමිවීම් සහ නිහඬ වේදනා ස්වර බවට පත්වී රාත්‍රියේ නිහඬත්වය තුළ දෝංකාර දෙයි. බට නලාවක සුසුම් හඬක් සේ ඇරඹෙන මේ ගමන, වයලීනයක කම්පිත ස්වර අතරින් අතීතයේ සඟවා තිබූ මතක දොරටු විවර කරයි. ඔහු කතා කරන්නේ වචනවලින් නොව සංගීතයෙන්ය. ඔහුගේ කඳුළු, ඔහුගේ රිද්මයයි. ඔහුගේ හුදකලාව, ඔහුගේ වේදිකාවයි. මීදුමෙන් වැසුණු වැව් ඉවුරු, වැසි බිඳුවලින් තෙමුණු ජනේල, අළු බඳුන් අසල නිවී නොගිය කළු අඟුරු මෙන් තවමත් උණුසුම සඟවාගෙන සිටින මතකයන් මෙම දෘශ්‍යමය කාව්‍යයේ පසුබිම වේ. ඔහුගේ ඇස් ඉදිරියේ යළි යළිත් මතුවන්නේ කාලයට අහිමි වූ මුහුණු, නොකියූ වචන සහ ආපසු නොඑන ආදරයක සෙවනැලි ය. තරු පිරුණු අහස යට ඔහු වාදනය කරන සෑම ස්වරයක්ම, ජීවිතය ඔහුට උගන්වා දුන් පාඩමක සටහනක් බවට පත්වේ. මේ නිර්මාණය හුදෙක් සංගීතයක් හෝ වීඩියෝවක් නොවේ. එය ජීවිතයේ අවසාන සංධ්‍යා කාලයේදී මිනිසෙකු තම අතීතය සමඟ කරන නිහඬ සංවාදයකි. සතුට සහ ශෝකය, ආදරය සහ වෙන්වීම, මතකය සහ අමතක වීම අතර සිරවී සිටින හදවතක ඔපෙරාවකි. එය ඇසෙන දෙයකට වඩා දැනෙන දෙයකි. ස්වරවලින් ලියූ ජීවිත කතාවකි.