آموزش شرح لمعه؛ کتاب زکات (جلسه بیست و شش): احکام زکات- مدرس: آقای جعفری

استاد درس را از عبارت ذیل شروع می‌کند: «و دفعها إليهم ابتداء من غير طلب أفضل من تفريقها بنفسه، لأنهم أبصر بمواقعها، وأخبر بمواضعها، و قيل و القائل المفيد و التقي: يجب دفعها ابتداء إلى الإمام أو نائبه، ...». آنچه در درس قبلی گفته، مربوط به صورتی بود که امام طلب زکات کند و در اینجا به صورتی پرداخته می‌شود که چنانچه امام طلب زکات نکند، حکم چیست؟ وقتی که امام معصوم (ع) شخصاً یا از طریق مأمور، زکات را مطالبه نکنند، مالک مختار است که آن را مستقیماً به مستحقین تقسیم نماید؛ با این وجود، دادن زکات به امام در ابتدا مستحب و افضل دانسته شده است، زیرا امام به مصلحت فقرا و موارد توزیع زکات بیناتر است، هرچند برخی فقها این دادن ابتدایی به امام را واجب دانسته‌اند و استدلال‌شان مبتنی بر آیه «خُذُ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً» است؛ چرا که امر به پیامبر (ص) برای گرفتن زکات، دلالت بر وجوب دادن زکات توسط مردم به ایشان در وهله اول دارد تا غرض از وجوب اخذ محقق شود، و این حکم وجوبی دفع ابتدایی زکات، طبق قاعده نیابت، در زمان غیبت نیز به فقیه جامع‌الشرایط تسری داده می‌شود. اگر مالک ادعا کند که زکات مال خود را پرداخت نموده است، قول او باید بدون نیاز به قسم یا شاهد پذیرفته شود، زیرا حق تصرف در زکات از ابتدا نزد مالک بوده و راه علم و اطلاع بر ادای آن، صرفاً منحصر به اعتراف خود مالک است؛ این امر به ویژه در مواردی که مالک ممکن است زکات را به صورت «تقاص» از بدهکار یا به شکل مخفیانه به فقیر پرداخت کرده باشد، اهمیت می‌یابد، و از آنجا که هیچ راه دیگری برای اثبات ادعای او وجود ندارد، قول او به طور مطلق برای رفع تکلیف مالیاتی‌اش کافی تلقی می‌گردد. همان‌طور که ادعای مالک مبنی بر پرداخت زکات بدون نیاز به قسم یا شاهد پذیرفته می‌شود، در مورد ادعاهایی که منجر به عدم تعلق زکات می‌شود (مانند نرسیدن سال، تلف شدن یا فروختن اموال به حد نصاب نرسیده)، قول مالک مادامی که کذب او یقین نباشد باید تصدیق شود؛ زیرا شهادت علیه مالک که نافی پرداخت زکات است، معمولاً پذیرفته نیست زیرا علم به نفی دشوار است، مگر در صورتی که ادعای مالک و شهادت شاهد هر دو بر یک مورد خاص و منحصر (مانند مکان، زمان، یا مال مشخص) متمرکز باشد که در آن حالت، به دلیل امکان علم یافتن به نفی، شهادت شاهد پذیرفته می‌شود. 00:00 استارت 01:02 مروری بر مباحث گذشته 02:35 امام، نائب امام زکات را از مردم مطالبه نکنند. 11:08 تصدیق نمودن مالک در پرداخت زکات 18:29 قبول ادعای مالک بر نگذشتن سال و یا نقص نصاب ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 🔗 دسترسی به تمام جلسات:    • فارسی- الروضه البهیه کتاب الزکاة   ✅ سابسکرایب برای دروس جدید:    / @imamhussainfoundation   #زکات #مطالبه_زکات #عدم_مطالبه_زکات #تصدیق_مالک