Bir haftalik embrion | First week embryo | Embrional rivojlanishning birinchi haftasi

⦁ Rivojlanishning birinchi haftasi urug'lanish (tuxumdon va spermatozoidning birlashishi) bilan boshlanadi va implantatsiya bilan tugaydi. ⦁ Urug'lanish - bu ikkita yetuk gaploid jinsiy hujayra, ya’ni, tuxum hujayrasi va spermatozoidning qo'shilib, bitta diploid hujayra, zigota hosil bo'lish jarayonidir. ⦁ Urug'lanish - bu hujayra bo'linishigacha bo’lgan, gaploid gametalarning birlashib, diploid differentsiatsiyalanmagan zigota hosil qilishidir. ⦁ Odatda urug'lanish joyi: bachadon, ya’ni, fallopiy naychasining ampulasi hisoblanadi. ⦁ Eyakulyatsiya – 200 millionga yaqin spermalarning vaginaga kirish jarayoni. Spermatozoiddan ajraladigan alkalin moddasi vaginadagi kislotali muhitni ishqoriy muhit tomon o’zgartiradi. Urug'lanish bosqichlari: ① Gametalarning yaqinlashishi; ② Gametalarning kontakti va birlashishi; ③ Urug'lantirishning natijasi. Urug'lantirishning ta'siri (natijasi): ◾ Urug'lantirish quyidagi natijalarga olib keladi: ► Ikkilamchi ovositning (ayol gametasi) ikkinchi meyotik bo'linishini yakunlashi; ► Xromosomalarning diploid sonining tiklanishi (2n=46). Gaploid erkak (1n=23) va gaploid urg'ochi (1n=23) pronukleus birlashib, diploid zigota hosil qiladi (2n=46); ► Xromosoma jinsini aniqlash: Agar urug'lantiruvchi sperma X xromosomasini olib yursa, hosil bo'lgan zigota ayol homila hosil qiladi va agar urug'lantiruvchi sperma Y xromosomasini olib yursa, hosil bo'lgan zigota erkak homila hosil qiladi; ► Bo'linishning boshlanishi: Urug'lanish zigotaning takroriy hujayra bo'linishi uchun energiya beradi. ⦁ Maydalanish → blastomerlar deb ataladigan kichik hujayralarni hosil qilish uchun zona pellucida ichida zigotaning takroriy mitotik segmentatsiyasi jarayonidir. ⦁ Zigota → quyidagi tarzda turli bosqichlarni hosil qilish uchun birin-ketin bo'linishni davom ettiradi: 1-bo'linish: 2 hujayrali bosqich (urug'langandan keyin 30 soat o'tgach) 1-kun; 2-bo'linish: 4 hujayrali bosqich (urug'lanishdan 40-50 soat o'tgach) 2-kun; 3-bo'linish: 8 hujayrali bosqich (urug'langandan keyin 72 soat o'tgach) 3-kun; 4-bo'linish: 16 hujayrali bosqich - morula (urug'lanishdan 96 soat keyin) 4-kun. ◾ 16 hujayrali bosqichi tutga (lotincha, morum – tut, so’zidan olingan) o'xshaydi; shuning uchun, morula deb ataladi. ▴ Gidatiform mol yoki molyar homiladorlik deb ham ataladi, bunda yashovchan bo'lmagan urug'langan tuxum bachadonga joylashadi. ⦁ Implantatsiya (6-7 kunlar) - bu kontseptsiya mahsulotining (blastotsist) bachadon endometriumiga kirib borishi jarayonidir; ⦁ Implantatsiya - urug'lantirilgandan keyin 6 yoki 7-kunlarda boshlanadi va 12-kuni (hayz siklining 20-22-kunlari) da tugaydi; ⦁ Odatda, implantatsiya bachadon tanasining yuqori qismida o'rta sagittal tekislikda sodir bo'ladi; ⦁ Ko'pincha bu bachadonning orqa devorida (55%) yoki bachadonning old devorida (45%) sodir bo'ladi; ◾ Agar kontseptsiya odatdagi joyga, ya'ni bachadon tanasining yuqori qismiga endometriumga joylashtirilmasa, bu anormal yoki ektopik implantatsiya deb ataladi va bu ektopik homiladorlikka olib keladi; ◾ Ektopik homiladorlik implantatsiya joyiga qarab quyidagicha tasniflanadi: ① Plasenta previa → bu bachadonning pastki segmentiga implantatsiya; ② Tubal implantatsiya → bachadon naychasiga implantatsiya. Bu eng keng tarqalgan ekstrauterin implantatsiya; ③ Qorin bo'shlig'iga implantatsiya → bu kam uchraydigan ektopik implantatsiya. Odatda tuxumdonda yoki tutqichda paydo bo'ladi. ⦁ Implantatsiya davrida trofoblastdagi o’zgarishlar: ◾ Qutbli trofoblast bachadon endometriumiga yopishishi bilan urug'lantirilgandan keyin 6-8 kundan keyin trofoblastlar ikki qatlamga differensiallana boshlaydi. ① Sitotrofoblast → hujayraning ichki qatlamini hosil qiladi, mononuklear; ② Sinsitiotrofoblast → tashqi qatlamni hosil qiladi. Sinsitiotrofoblast hujayralari aniq hujayra chegaralari bo'lmagan ko'p yadroli (multinuklear) protoplazmatik massa hosil qiladi. ➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖ 👍 "Layk" tugmasini bosishni unutmang! 🔥 Kommentariyada savol yoki fikrlaringizni qoldiring! ➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖ 📔 Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Dudek Ronald W. (ed.) BRS Embryology 2. Langman's_Medical_Embryology_Longmans 3. Netter_F_H_,_Cochard_L_R_Netter's_Atlas_of_Human_Embryology 4. Textbook of Human Embryology 5. V Subhadra Devi Inderbir Singh's - Human Embryology 2017 Jaypee Brothers 6. Vishram Singh Embryology 2nd edition ▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬ ⚡️ Video yozishda foydalanilgan programmalar va jihozlar: 🎬 Obs Studio 27.1.3 (64-bit) 🖥 Gaomon Tablet plansheti 🎙 Boya BY-M1 mikrofoni ▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬