สารคดีงานวิจัย เรื่อง บ้านสามขา กระบวนการสู่ความเป็นไท

บ้านสามขา จ.ลำปาง หมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ชาวบ้านมีวิถีชิวตเรียบง่าย ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เลี้ยงสัตว์และแกะสลักเป็นอาชีพเสริม ต่อมาสังคมเปลี่ยนไปเริ่มหันมาปลูกพืชเพื่อขาย ชาวบ้านต้องเสียต้นทุนไปกับค่าปุ๋ย ยาฆ่าแมลง รายรับถูกเปลี่ยนไปเป็นเครื่องอุปโภคบริโภคที่ไม่จำเป็น รายได้จึงไม่พอกับรายรับ เกิดหนี้สินขึ้นมากมาย ในเวทีประชาคม ชาวบ้านรวมตัวกันหาทางแก้ปัญหา เกิดการตั้งกลุ่มอาชีพ กลุ่มออมทรัพย์ ซึ่งเริ่มแรกไม่ตอบโจทย์และทำให้เป็นหนี้มากขึ้น แต่คนบ้านสามขาก็หาทางแก้ไขจนสถานการณ์เริ่มดีขึ้น และได้นำการวิจัยมาใช้โดยมีนักวิชาการเข้ามาช่วยประสานงาน สนับสนุนชาวบ้านให้ลงมือทำ จนเกิดโครงการรูปแบบการแก้ไขปัญหาหนี้สินของบ้านสามขา ทำการสำรวจหนี้สินจากแบบสำรวจที่ชาวบ้านคิดขึ้นมาจนได้ตัวเลขหนี้สินแท้จริง มีการทำบัญชีครัวเรือนและรวบรวมตัวเลขโดยรวมทั้งหมู่บ้านมาติดประกาศให้ชุมชนได้รับรู้และตระหนักที่มาของหนี้สิน และได้รวมตัวกันแก้ไข เกิดการรู้จักคิด รู้จักวางแผน รวมถึงปลูกฝังให้เยาวชนได้เรียนรู้และตระหนักในหนี้สินของชุมชน ปัจจุบันชาวบ้านบ้านสามขาได้ปลดภาระหนี้สินได้จนหมดและยังสามารถนำบทเรียนที่เกิดขึ้นไปปรับใช้กับปัญหาอื่น ๆ ได้ ดูรายการอื่นได้ที่ http://tv.trf.or.th