İMAM ŞAFİÎ'NİN TRAJİK BİR ÖLÜMÜ: İslam Hukuku'nun Sistemini Kuran Adam

150 (767) yılında Gazze'de doğan ve küçük yaşta yetim kalarak Mekke'de yoksulluk içinde büyüyen Muhammed b. İdrîs eş-Şâfiî, *İslam hukuk metodolojisini (Usul-i Fıkıh) sistemleştiren ilk alim* olarak tarihe geçmiştir. En büyük orijinalliği, **Hicaz bölgesinin hadis ekolü (İmam Mâlik) ile Irak bölgesinin akıl/re'y ekolünü (İmam Muhammed) harmanlayarak yepyeni ve dengeli bir fıkıh sentezi (Şâfiî mezhebi) ortaya koymasıdır**. İlmî bağımsızlığı öylesine güçlüydü ki, ne Medine'de dokuz yıl dizinin dibinde oturduğu İmam Mâlik'i ne de Bağdat'ta ders aldığı İmam Muhammed'i körü körüne taklit etmiştir. Mısır'a yerleştiğinde, değişen coğrafi ve sosyal şartları, ayrıca ulaştığı yeni hadisleri göz önünde bulundurarak Bağdat'taki eski fetvalarını (Mezheb-i Kadîm) terk etmiş ve kendi içtihadını güncelleyerek "Yeni Mezhep" (Mezheb-i Cedîd) adı verilen yepyeni bir fıkıh sistemi inşa etmiştir. *Siyasi Mücadelesi, Boyunduruklar ve Zulme Uğraması* İmam Şâfiî'nin hayatı yalnızca ilim meclislerinde değil, siyasi baskıların ve iftiraların gölgesinde geçmiştir: *Yemen'deki Direnişi:* Yemen'de devlet kademesinde görev yaparken, yerel yöneticilerin haksızlıklarına ve adaletsiz uygulamalarına karşı çıkmış, halkın haklarını tavizsizce savunmuştur. Bu onurlu duruşu, valinin husumetini çekmesine neden olmuştur. *Zincire Vurulması ve İdam Yargılaması:* Siyasi rakipleri tarafından, Ehl-i Beyt (Zeydî) yanlısı bir isyan hazırlığında olduğu iftirasıyla Abbâsî yönetimine şikayet edilmiştir. Bunun üzerine tutuklanmış, **elleri ve ayakları ağır demir zincirlere vurularak Yemen'den Bağdat'a kadar yaklaşık iki ay süren eziyet dolu bir yolculuğa çıkarılmıştır**. *Ölümden Dönüşü:* Bağdat'ta Halife Harun Reşid'in huzurunda idamla yargılanmıştır. Beraberinde getirilen dokuz kişi infaz edilmişken, İmam Şâfiî'nin etkili savunması ve Hanefî âlimi İmam Muhammed eş-Şeybânî'nin şefaatçi (kefil) olması sayesinde ölümden son anda kurtulmuştur. *Mısır'daki Baskılar:* Hayatının son yıllarında gittiği Mısır'da (Fustat), yerel fanatiklerin ve haksızlıklarına karşı çıktığı yöneticilerin düşmanlıklarıyla boğuşmuştur. Kendisini sürgün etmek isteyen bir valiye karşı dik durmuş, Mısır'da bazı mutaassıp grupların fiziksel saldırısına (darp edilmesine) maruz kalmıştır. *Hastalığı, Vefatı ve Son Sözleri* İmam Şâfiî, Mısır'da maruz kaldığı fiziksel saldırıların da etkisiyle zaten var olan şiddetli bağırsak rahatsızlığı (basur/ülser) yüzünden yatağa düşmüştür. Ağır hastalığına ve kanamalarına rağmen ilmî çalışmalarını bırakmamış, er-Risâle ve el-Ümm adlı devasa eserlerini tamamlamış, her gün bir hatim indirmeye devam etmiştir. 204 (820) yılının Receb ayında, 53-54 yaşlarındayken Mısır'da vefat etmiştir. Vefat döşeğindeyken öğrencileri yanına gelip durumunu sorduklarında tarihe geçen şu muazzam son sözlerini söylemiştir: *"Dünyadan göçüyorum. Artık ondan ayrılıyorum. Ümit şerbetini içiyorum. Kötü amellerimle karşılaşacağım, ama Kerîm olan Rabbime gidiyorum."* Mezarı Mısır'ın başkenti Kahire'de, Mukattam Dağı'nın eteğindeki Karâfe (Şehitler Şehri) kabristanındadır. İlerleyen asırlarda Eyyûbî Sultanı el-Melikü’l-Kâmil, bu kabrin üzerine muazzam bir ahşap sanduka yaptırmış ve görkemli bir türbe (Kubbetü'l-İmâm eş-Şâfiî) inşa ettirmiştir. *** *YouTube İçin Önerilen Hashtagler:* #İmamŞafii #İslamTarihi #BüyükAlimler #ŞafiiMezhebi #FıkıhUsulü #İlmiBağımsızlık #ZulmeDireniş #İslamHukuku #Kahire #İlimYolculuğu #Tarih #DiniveTarihiBilgiler